२ डिसेंबर :जागतिक गुलामगिरी मुक्तता दिवस !

 २ डिसेंबर :जागतिक गुलामगिरी मुक्तता दिवस !

२ डिसेंबर १९४९ साली संयुक्त राष्ट्रांनी या दिवसाची घोषणा करून, कुठल्याही स्वरूपाच्या गुलामगिरीचे जगभरातून उच्चाटन व्हावे म्हणून आवाहन केले होते. त्यानंतर २००२ हे साल आंतरराष्ट्रीय वर्ष या कार्याची स्मृती म्हणून जाहीर झाले होते.

     गुलामगिरी हा संघटित गुन्हा आहे व जगभरात त्याचे उच्चाटन करण्याचे प्रयत्न, पूर्वकाळापासून होत आले आहेत. हे विसरुन चालणार नाही.पण, ही प्रथा काही देशात-समाजांत निर्धोकपणे सुरु होती.हेही नाकारता येत नाही.

" गुलामगिरी ही श्रमिकांच्या शोषणाची एक पद्धत असून ज्या व्यवस्थेत माणसांना कोणाची तरी मालमत्ता समजले जाते आणि बळाचा वापर करून काम करायला लावले जाते, तिला सर्वसाधारणपणे ' गुलामगिरी ' किंवा ' गुलामी ' अशी संज्ञा आहे. "

गुलामांना त्यांच्या इच्छेविरुद्ध विकत घेण्यात येत असते. काम सोडून जाण्याचा, कामास नकार देण्याचा तसेच कामासाठी मोबदला मागण्याचाही अधिकार त्यांना नसतो.त्यांना ' मानवी हक्क ' नाकारले जातात. अलीकडील काळात जगभरातील बहुतांश ठिकाणी तसं च आपल्या भारतातही गुलामगिरीला कायद्यानेच बंदी घातली असली तरी बेकायदा ती काही स्वरूपात चालू आहेच हे भयावह सत्य आहे.ते म्हणजे-

१) भूकेले व आर्थिक दृष्ट्या गरीब व दरिद्री मुली- मुलांना विविध आमिषांना बळी पाडून त्यांचे अपहरण करणे.

२) गरजू स्त्रियां व पुरुषांच्या व्यापार करून, त्यांना कष्टांच्या कामाला जुंपणे.

३) अल्पवयीन मुली,तरुणी, स्त्रिया यांना लैंगिक भूका भागविण्याच्या कामाला विकणे, वापरणे, जबरदस्ती करून त्यांच्याकडून विविध नीच दर्जाची अमानवीय कामे करवून घेणे.

ही गुलामगिरीची नवी आधुनिक आवृत्ती होय.

    २ डिसेंबर २००९ च्या संदेशात युनोचे सरचिटणीस बान की मून म्हणाले होते त्यानुसार, 

" गुलामगिरीचे उच्चाटन केवळ कायद्याने होणार नाही. या मोहिमेत गरिबी हटाव, साक्षरता प्रसार, लैंगिक समानता, हिंसेचे उच्चाटन हे कार्यक्रमदेखील अंतर्भूत व्हायला हवेत."

आज ' जागतिक गुलामगिरी मुक्तता दिन ' आहे.आजच्या दिवशी आपण गुलामगिरीला विरोध करण्याचा संकल्प करणे आवश्यक आहे. स्त्रिया, पुरुष व लहानग्यांना जबरदस्तीने गुलाम बनवून त्यांच्याकडून काम करवून घेणे हा गुन्हा आहे.हे समाजाला पटवून देणे आवश्यक आहे.आपण ' आधी मी गुलामगिरी नाकारली, मानवता जोपासली.हे तत्व स्वतः स्विकारु या!' चला तर गुलामगिरीविरोधातील आवाज लोकांपर्यंत पोहचवूया! आजच्या दिवशी हे प्रण घेऊया, त्यांनाही त्यांचे हक्क मिळवून देऊया !

© प्रा.पुरुषोत्तम पटेल " पुष्प "

राष्ट्रीय गृहिणी दिवस

राष्ट्रीय गृहीणी दिवस 

मित्र मैत्रिणींनो 

आज ३ नोव्हेंबरचा दिवस.

हा दिवस आपण भारतीय नागरिक " राष्ट्रीय गृहिणी दिवस " म्हणून साजरा करतो.खरे पाहता, संसारातील सर्वात कठीण कार्य कोणते ? याचे उत्तर निश्चितच " गृहिणी " बनणे असेच येईल. कारण घर आणि कुटुंबाला ख-या अर्थाने एकात्मतेच्या धाग्यात बांधून ठेवण्याचे काम " गृहिणी " करते.म्हणूनच तिच्या हा एकमेवाद्वितीय त्याग आणि ती नि:स्वार्थपणे करीत असलेल्या कर्तव्याप्रती तिच्या सन्मान वर्षातून एक दिवस का असेना ,आपण सर्वांनी तिला द्यावा.म्हणून हा दिवस तिलाच समर्पित आहे.

या दिनी तिच्या गौरव, अभिनंदन करावे.यासाठी आजचा हा ३ नोव्हेंबर हा दिवस खास भारतात " गृहिणींसाठी " राखून ठेवण्यात आला आहे.

 मी तर असे म्हणेन की, एक महिला ही मुलगी,सून,आई, आजी,काकू,मावशी,आणि मैत्रीण असू शकते...पण ती एक उत्तम " गृहिणी " असणे अती कठीणच!

 मला वाटते ,गृहीणी कोणाला म्हणावे ? तर जिच्या सेवेप्रती सगळे गृह म्हणजे घर ऋणी म्हणजे देणेकरी बनते तीच खरी " गृहिणी " होय.अशा गृहीणीचे आदर्श गुण मी पुढीलप्रमाणे वर्णन करेन :-

१) घर व कुटुंबाला २४×७ आपल्या निःस्वार्थ हेतूने एकाच धाग्यात बांधून ठेवते.

२) स्वतःच्या नोकरी व्यवसाय सांभाळून पती,मुले, सासू, सासरे यांच्यात योग्य समन्वयकाची भूमिका पार पाडते.

३) आपले कुटुंब गुण्यागोविंदाने एकत्र रहावे.त्यांच्यात वाचा - मने कोणतीही कटुता निर्माण होणार नाही.म्हणून सदैव वादविवाद टाळते.

४) कुटुंब विभक्त होणे ही काळाची गरज आहेच! पण,विभक्त कुटुंबातील आपलेपणा भंग पावणार नाही याचीही काळजी घेते.

५) घर-कुटुंबाची धुरा सांभाळताना योग्य त्या आवश्यक गरजांचीच पूर्तता करुन अनावश्यक खर्च आवर्जून टाळते.

६) स्वयंपाक करतांना आवश्यक तो मिठ,मोहरी,तिखट,

मिरची,मसाला,तेल,इंधन वापरुन निगुतीने अन्नपूर्णेच्या स्वयंपाक बनविते.

७) कुटुंबात सर्वांना पुरेल,पण जास्तीचे काही पदार्थ उरणार नाही.याचा योग्य अंदाज राखून सकाळ सायंकाळच्या स्वयंपाक बनविते.

८) घरातील वडीलधारी मंडळींच्या मान राखून प्रसंगी त्यांच्याशी सल्लामसलत करते.घरी आलेल्या नातेवाईकांचा योग्य सन्मान करते.

९) शेजा-यांशी स्नेह,आपुलकी राखते.सुख-दुखात सहभागी होते,अडीअडचणीच्या प्रसंगी शक्य त्या मदतीला धावून जाते.

१०) घरात असो वा, शेजारणींच्या बाबतीत,किंवा नातेवाईक स्त्रियांच्या बाबतीत सदैव सलोखा राखून " चुगलखोरपणा " कटाक्षाने टाळते.

११) आपल्या पती व कुटुंबाशी एकनिष्ठ राहून क्रोध, संताप ,उर्मटपणा टाळते.

१२) मुला-मुलींवर,सुनेवर योग्य संस्कार उदा, वडिलधाऱ्या मंडळींचा मान राखणे, क्रोध न करणे,कुलदेवतेचे पूजन, कुलदेवतेचे वर्षाकाठी दर्शन करणे,कुलाचार पाळणे, रुढी,प्रथा ,परंपरा,सण उत्सव आनंदाने साजरे करणे, सर्वांशी आपुलकीने वागणे, इत्यादि संस्कार करते.

१३) सर्वात महत्वाचे मुला मुलींप्रती सदैव जागृत राहते, त्यांच्या आवडी-निवडी जोपासणे,हौस -मौज पुरविते,स्वतः व्यसनांपासून दूर राहून मुला-मुलींना शिक्षण व विज्ञानाचे महत्त्व पटवून देते, श्रद्धा जोपासावी,पण अंधश्रद्धा टाळते.

१४) आपल्या उत्पन्न मर्यादा समजून काटकसरीने आर्थिक व्यवहार करते.कर्ज न करणे.गरजेसाठी कर्ज घेतल्यास ते इमानदारीने व वेळेवर परतफेड करते.

१६) वस्तू,पदार्थ, रोख रक्कम इ.ची उसनवारी टाळते.

    मी स्वतःला खूप भाग्यवान समजतो की, मला जन्माने मिळालेली माझी आई...तिच्या वागण्या-बोलण्यात मी हे गुण अनुभवले.व ते गुण मी माझ्या जगण्याचे ' मूलमंत्र ' बनविले.दुसरी गोष्ट मला लाभलेली माझी अर्धांगिनी सुद्धा वरील गुणांचा एक " आदर्श ठेवा " आहेच!

म्हणूनच… " मी एक भाग्यवान पुरुष आहे की, माझ्या जन्म एक आदर्श मातेच्या पोटी झाला. व माझा विवाह एका आदर्श पत्नीशी झाला असून ह्या दोन्ही महिला म्हणजे माझ्या जीवनरथाच्या मुख्य आस आहेत. आजच्या राष्ट्रीय गृहिणी दिनानिमित्त मी सदैव त्यांच्या ऋणातच राहणे पसंत करेन! "

कारण आईने आदर्श गृहिणी बनुन माझे आयुष्य फुलविले.आई आज माझ्यापासून कोटी योजन दूर निघून गेली असली तरी ती विचाराने सदैव जवळच आहे.तिला विनम्र अभिवादन!🌹🙏🙏🙏

     पत्नीने आदर्श गृहिणी बनुन माझा संसार फुलविला.

तिच्या सोबतीने संसारात मी पूर्ण समाधानी आहे तिलाही आजच्या दिवशी मनभावन हार्दिक शुभकामना! 🌹🙏🙏

© प्रा.पुरुषोत्तम पटेल " पुष्प "